№2 В. Чкалов атындагы мектеби

№2 В.П.Чкалов атындагы мектеп-гимназиясы жөнүндө

 1911- жылы Нарын шаарында түптөлгөн орус-тузем мектебинин базасында 1932-жылы №2 орус тилдүү башталгыч мектеп катары  ачылган.

1937-жылы орус тилдүү №2 орто  мектеп катары түптөлүп, орто окуу жайы катары билим берип келүүдө.   

            Мектеп тарыхы 1911-жылдан башталып, анда 11 гана окуучу байдын жана орус  келгиндеринин балдарынан болуп сабактар  өтүлгөн.

            Орус эли менен болгон байланышка көпүрө болуп берген орус –тузем мектеби билим берүү тармагында алгачкылардан болуп, арифметикадан, география, табият таануу илиминен алгачкы илимди ала баштаган.

            1918-1920-жылдардын  ичинде мектепте 99 окуучу болуп, андагы кыйынчылык класс-кабинеттин, окуу китептеринин, мугалимдердин жетишпестиги  болгон.

            1930-1931-жылдары республика боюнча милдеттүү түрдө төрт жылдык баштапкы билим берүү киргизилип, кыздарды мектепке тартуу менен мугалимдер көп алектенет.Ушунун натыйжасында баланын саны 120га жеткен.

            Шаардын эски тургундарынын эскерүүсүндө орус келгиндеринин колунан өткөн устундар менен салынган мектеп Ат-Башы көчөсүндө жайгашып, 141 бала окуп, сабактар эки мөөнөттө өтүлө баштайт.

            1937-жылы мектеп орто билим берүү катары иштей баштаган. Ушул эле жылы АКШ менен Москванын ортосунда Түндүк полюс аркылуу токтобой учуп өткөн учкуч В.П.Чкаловдун ысымы даңазаланып, анын аты ушул мектепке ыйгарылат.

            1938-жылы жети жылдыкты бүтүрүүчүлөр аяктап чыгышат.

            1941-жылы суук, кийимдин, тамактын жетишсиздиги, кадрлардын аздыгы, отун, китеп, дептердин жоктугу мугалимдердин түйшүгүн арбытат жана сабак 3-4 нөөмөт менен өтүлүп турат.

1942-43 жылдары мектепте  «аскер  иши» киргизилип  катарга туруу , лыжа  тебуу,ок атуу жана башка  техникаларды  аткаруу , аскерий-  санитардык   даярдыктарга  даярдык  көрүү  иштери колго алынат.

             1943 –жылы  Совнаркомдун  Токтомуна ылайык балдар  кыздарды бирге окутуу боюнча  чечим чыгып  1954-жылга чейин  күчүндө болгон . Мектептин  алдында  күжүрмөн жаштардын кечки  мектеби түзүлүп , мектепти аяктоо менен өндүрүштө иштеп  калууга  мумкүнчүлүк түзүлгөн .

1944- жылы  мектепте  билим  сапатын  жогорулатуу  учун  тортунчу  класстын, жетинчи  классты  аяктаганда   экзамен алынып,  аттестат  бериле  баштайт.

Мектеп ишин алга сүрөгөн  жетекчи директорлор: Блиновский  Владимир  Казимирович    1946 –жылдан  1955- жылга чейин иштеген. Анда  20 мугалим эмгектенчү.Өзү математик болгондуктан, мектепте көптөгөн сынактарды өтүптурган . Эн негизгиси Ленин көчөсүндөгү жаңы мектеп салынышына зор эмгеги бар.

         1947-ж  мында  413  окуучу билим алган.

       1954–ж мектеп үчүн эки кабаттуу имараты курулуп, сегиз жылдык билим берүү башталган.

        1955-ж Богдановский  директор жетекчиликке алып, мектепке кошумча жер бөлүнүп  берилген.

        1957-ж Бухаткина Нина  Васильевна жетекчилик кылган убакта Кыргызстандын болочок президенти А.Акаев келип 6-7 класста окуп  калат.Ушул жылдары окуп кеткен Айтбаев Т Москвадагы  Бауман атындагы университетте окуйт, Ботоканова Т., Тыныбеков Ленинграддагы Электотехникалык институтту бүтүргөн, Давлетова К Киев Университетин бүтүргөн.

1958-ж мектеп уясында 933 окуучу билим алып, сабактар төрт  нөөмөт менен   өтүлүп  турду.

            1959 – жылы Борщев Семен Тихонович мектептин чарбасын колго алып, окуучулар коен бага башташат. 

            1962 – жылы Жолдошев Салый Жолдошевич иштейт. СССРдин агартуу тармагынын мыктысы. Башталгыч класстардын имаратынын  1-кабатын жогорку класстын окуучуларынын күчү менен самандан жасалган кыштан курдурат. Жылуулук киргизилет.

            1963 – 1991 – жылдары Унгефухт Владимир Филипович, КРнын эмгек сиңирген мугалими, СССРдин агартуу тармагынын кызматкерлеринин съездинин катышуучусу. Мектеп ишине 28 жыл арнап, немис  тилин тереңдетип окутууга, билим сапатынын жогорулашына кесипкөй мугалимдерди тандоодо, көптөгөн  артыкчылык  медаль ээлеринин чыгышына, Орусия, Украина, Беларусь жергесине бүтүрүүчүлөр  окууга өтүп билимдерин улантууга эмгегин аяган эмес.  В.Филипповичтин демилгеси менен үч кабаттуу имараттын салынышы да баатыр шаарларга, тарыхый жайларга, окуучулардын барып көрүп келүүсүнө шарттар түзүлгөн.

            1965-жылы экинчи класстан тартып немис тилин тереңдетип окутуу, тарых, география, немис адабияты немис тилинде жүргүзүлө баштайт. Ага параллель англис тили да берилет.

1966 – жылы 83 бүтүрүүчү аяктап, анын экөө алтын, бирөө күмүш медаль менен бүтүрөт.

1968 — жылы 72 бүтүрүүчүнүн ичинен бир окуучу артыкчылык аттестатын алат. №2058 чек ара отряды, ПЭСтин байланыш бөлүмү менен байланышта болуп чет тилин окутууга лингафон кабинети ачылат.

Кесипке багыттоо боюнча он жылдык билими менен кошо, иш кагаздарын жүргүзүүчү машинистка, айдоочу, электромонтер, ашпоозчулук кесибинин күбөлүгүн кошо алып чыгышат.

1987 – жылы мектепте 106 мугалим, 2391 окуучу континентти түзөт. Ушул эле жылы 6 жаштан окутуунун эксперименттик жолу киргизилет.

1991 –жылы Тиленбаев Чолпонбек  Дүйшөбаевич билим берүүнүн мыктысы мектепти жетектейт. Мектепте 104 мугалим иштеп, 1981 окуучу окуйт. Совет өлкөсү кулаган соң өз ишин жаңы нукка салган кадамдар жасалды: эксперименттик класстар ачылып, директордун илим жагынан жардамчысы, психолог штаттары ачылды.

            Сорос фондунун пилоттук мектеби, Славян фондусу жана АКШнын тынчтык корпусунун кызматташы болуп, АКСЕЛС программасына кирип билим берүү министирлигинин алдындагы Германия Миссиясына кошулат.

Мектепте компьютердик – маалымат, немис, англис, орус  тили борборлору заманбап аудио, видео техникалар, музыкалык аппараттар менен жабдылган борборлор түзүлөт.

АКШдан Джек Хилмаер, Сара Бейли, Турциядан Халил Бей тартылып мугалим – волонтер катары иштеп беришти.

Тажрыйбалуу мугалимдер катары Панфилов Василий Иванович, Сердюкова Светлана Александровна, Кривопалова Лариса Федоровна, Дина Федоровна, Мажанчинова Мария Шимеевна, Приходько Людмила Николаевналар талыкпай иштеп келишти.

1996 – жылы КРнын Президенти тарабынан 50 миң сом берилип, Жогорку Кеңеш  тарабынан 5 миң сом сыйлык катары бөлдүрүлүп, Сорос Фондунун регионалдык диретору Ч.Жакыпова менен аткаруучу директор Ахмад Мадиюев тарабынан компьютердик техника берилди.

            1997-жылдан бери Самакова Айчүрөк Сыдыковна мектепти жетектейт билим берүүнүн мыктысы, КРнын эмгек сиңирген мугалими, Кыргызстанда өткөрүлгөн мугалимдердин   I съездинин делегаты. Азыркы убакта 95 мугалим иштеп, 1993 окуучу билим алат. Мектеп пайдубалы түптөлгөндөн бери анын жакшы саамалыктарын ийгиликтүү, үзгүлтүксүз улантып келе жатат. Эл аралык уюмдар болгон ЮНЕСКО, Урбан институтун ЮНИСЕФ, АБР Кыргызстандагы АКШ өкүлчүлүгү менен байланышын улантууда. Анын негизинде ЮНЕСКОнун ассоциалдашкан мектеби жан Славян фонду мектеби макамын алат. 35  окуучу Американын ар кайсы штаттарында билим алып келишти. Германиянын жер шаары боюнча миң мектеп программасынын алкагында 30 окуучу жайкы эс алууга жана билимин жогорулатып келишти.

Азыр директордун орун басары болуп Осмонов Рахат Мукашевич, Лепеева Ольга Дмитриевна, Вологина Ирина Леонидовна, Балаева Татьяна Александровна иштеп жатышат.

           2000-жылы  биринчи класстан баштап эки  чет тилин бирге окутуу (немис, англис) боюнча  экспременттик иш башталат.Немис тили борбору ачылат.

Билим уясынын ийгилиги анын өнүгүшүнө салым кошкон окуу бөлүмүнүн башчыларына да байланыштуу. Булар: Сердюкова Светлана Александровна, Пиляк Галина Федоровна, Монахова Раиса Сергеевна, Черныш Алла Викторовна, Задорина Тамара Николаевна, Мухарова Мария Лихузовна, Петрова Валентина, Мусуралиева Анара Урмакуновна, Жамакеев Канат Сагынович, Вандыш Марина Анатольевна, Алиева Гулина Мукашевна.

            Азыр директордун орун басары болуп Осмонов Рахат Мукашевич, Лепеева Ольга Дмитриевна, Вологина Ирина Леонидовна,Балаева Татьяна Александровна иштеп жатышат.

            Мыкты мугалим насаатчылардын да эмгеги зор. Жүзүмалиева Сагыныч Рыспаевна, Лебедова Нина Михайловна, Сулайманова Роза Сулаймановна, Пак Людмила Николаевна, Абдуллаева Саадат Мукашевна, Шайымкулов Кадыралы Шайымкулович, Ананьева Валентина Емельяновна, Власова Зинаида Владимировна, Иманалиева Дамира Абдулатовна.

Мурдагы СССРдин ар кайсы бурчунан офицер күйөөлөрү менен кошо келип эмгегин арнаган да мугалимдер көп болгон. Алар: Миронова Александра Ивановна, Овсянникова Нина Егоровна, Пиляк Галина Федоровна, Сушкова Неля Прокофьевна, Шпадырова Элеонора Николаевна, Пономарева Антонина Павловна, Черныш Алла Викторовна, Новосельцева Светлана Трофимовна, Михайлова Татьяна Николаевна, Дзюбленко Александра Андреевна, Владарик Тамара Сергеевна, Егорова Надежда Григорьевна, Ерина Наталья Филипповна, Антохина Людмила Васильевна, Крекотень Фаина Петровна, Гибаева Ольга Сергеевна, Чепусова Зинаида Николаевна, Баталова Любовь Алексеевна, Афонасьева Нина Николаевна,Смеюха Раиса Павловна, Шубина Наталья Николаевна, Трофимова Наталья Николаевна, Кузнецова Раиса Владимировна.

            Мектепке өмүрүн арнаган, биринчи эмгек жолун ушул билим уясынан баштаган алдыңкы мугалимдер да арбын. Алар: Балаева Т.А., Мажанчинова М.Ш., Кудакеева Г.К., Мамбетова Ж.С., Ибраимова А.И., Абакирова А.А., Вандыш М.А., Тойбаева А.Б. Бүгүнкү күндө ушул эле мектепти аяктап, ушул эле мектепте иштеп келген мугалимдердин саны 23 кө жетет. Ушул убакыттын ичинде мындан  8000 дөн ашуун бүтүрүүчү, 1965-жылдан баштап алтын, күмүш медаль менен 200 дөн ашык окуучу, 60дан ашыгы артыкчылык аттестаты менен аякташты.

Ден соолуктун сакчылары 300дөн ашып, 500дөн ашуун билим берүү айдыңында эмгек сиңиришип билимдүү инсандар тарбия алышкан. 300дөн ашык бүтүрүүчү  тартип  коргоо кызматында, 80ге жакыны аскер кызматында, 400дөй адам экономика жаатында, 200 инженерия тармагында, 15тей кызматкер мекеме-ишкана жетекчилигинде эмгегин арнап келсе, өлкөбүздү сыймыктанткан 10 адам искусство айдыңында, 20сы спортко өмүрүн арнаган адамдардан таанымал болушту.

           Эркин Кыргызстанды курууда ден соолугу чымыр, жөндөмдүү, сабаттуу адамдарды тарбиялап, эне тилибиздин өнүгүшүнө салымын кошкон, улуттук  баалуулуктарды кеңейтип, аны даңазалай алган, улуттар аралык ынтымакты чыңдай алган эр азаматтарын көптөгөн муунун тарбиялай алды.

            Мектептеги көп жылдык тажрыйбадан улам немис, орус, англис, кыргыз тилдерин тереңдетип окутуу менен, кошумча кытай, япон тилдерин да таанытып ааламдашуу процессине аралашып кетүүгө пайдубал түптөп, баланын ой чабытын терең, бийик жана кеңири планда кароого, дүйнө таанууга ар тараптуу аракет жасалып келет.

        Түбү бекем түптөлгөн билим алуудан улам Кыргызстандын башына түшкөн кыйын кезең, сыноолорго туруштук берген инсандардын катарын  Советтер союзунун баатыры Бобрищев –Пушкин, көрүнүктүү мамлекеттик саясий ишмерлер: Т.Айтбаев, Т.Өмүралиев, Д.Назарматов, И.Кадырбеков, К.Саякбаеа, Р.Отунбаева, З.Акбагышева, А.С.Жакыпов,  Ж.С.Жакыпов,  Н.Акматов, Н.Түлеев, К. Давлетова, А.Салянова, К.Молдобаев өңдөнгөн улуу адамдар бүтүрүүчүлөрү менен сыймыктанткан ысымдардын катарын улап келүүдө.

            Бүтүрүүчүлөрдүн аркасы менен, жана мугалимдердин күжүрмөн эмгеги аркылуу мектептин аты мекенибизден сырткары көптөгөн чет жерлерде таанылып, саясий-коомдук ишмерлер, жогорку кеңештин депутаттары, мамлекеттик кызматкерлер, илимдин докторлору, кандидаттары, өлкөбүздүн өнүгүшүнө салымдарын кошуп келүүдө.

            Мектеп окутуунун философиясы жана эрежелери:

  • Улуттук баалуулуктарды,каада-салттарыбызды баалоо жана урматтоо;
  • Экологиялык билим берүү аркылыу жер энени сактоо;
  • Укуктук тарбия аркылуу атуулдук жана адамгерчилүүктүүлүккө умтулуу;
  • Бири-бирин сыйлоо менен өзүн калыптандыруу;
  • Жаңы технологияларга жетишип пайдалануу;
  • Чет тилдерин окуу менен дүйнөлөшүүгө баруу;
  • Китепкөй болуу, китеп-билим булагы;
  • Мектептин өзүн-өзү башкаруусуна катышуу-турмуштук көз карашын калыптандыруу;
  • Дене тарбия сабагы- окутуунун ажырагыс бөлүгү;
  • Кошумча билим алуу –терең акыл, маданият жана ар тараптуу өнүгүү.

            Окуучунун интеллегин өркүндөтүү максатында шаардык билим берүү бөлүмү менен биргеликте В.П.Чкалов атындагы мектеп жогорку аталган программаларды жүзөгө ашыруунун максатын койгон.

            Инновациялык программалар окуу планына төмөндөгүчө бөлүштүрүлгөн:

  • 5-6 жаштан бекитилген бала бакчада орус жана анлис тилдеринде окутуу
  • 1-4 –класстарда орус, англис тилдерин үйрөтүү;
  • 3-4-класстарда VTS;
  • 5-класстарда “Коопсуз жашоо”
  • 6-класстарда “Менин укугум”
  • 7-класстарда “Экология”
  • 8-класстарда “Дебаты”
  • 9-класстарда “Жашоонун сергек мүнөзү”
  • 10-класстарда “Адам укугу (коом таануу)”
  • 11-класстарда “Биз жана укук”

            Бардык параллелдер орус жана англис тилин тереңдетип окутуу жүргүзүлгөн.

            Төмөнкү программа боюнча факультативдер өтүлөт:

  • Журналистика
  • Интернет
  • Компьютердик сабаттуулукка тереңдетилип окутуу
  • Дебаттар

Ушул программалар боюнча сабак өткөн мугалимдердин баарынын кесиптик даярдыктарын тастыктаган сертификаттары бар.

Жогоруда айтылгандарды эске алуу менен мектептин жетишкендиктерине токтолсок:

  • 1998 –жылы мектеп ЮНЕСКОнун ассоциялык мектеби катары кирген;
  • 2007-жылы мектеп “Даңк” медалы менен сыйланган;
  • 2008-жылы Германия Федерация Республикасынын “Мектептер; Келечектеги өнөктөштөр (ПАШ)аттуу долбоордо өнөктөш болгондугу”
  • 2010-жылы Орусия президентинин колу коюлган “Улуу Ата Мекендик согуштун 65 жылдыгы” медалы менен сыйлануусу
  • 2011-жылы республикалык “Мыкты мектеп” сынагында “2010-жылдын мыкты мектеби” делип I орунга ээ болуп, 90000 сом менен сыйланганы
  • 2012-жылы облустук “Мыкты мектеп” сынагында “Үлгүлүү мектеп” боло алгандыгы
  • 2014-жылы Республикалык “1000 инновациялык мектеп” сынагында жеңүүчү деп табылгандыгы.

Окуучулардын жетишкендиктери:

  • 2005-жылы Москвада өткөрүлгөн орус тили боюнча эл аралык олимпиадада I орун
  • 2007-жылы математика боюнча 6-класстан Бишкекте өткөрүлгөн эл аралык Себат олимпиадасында II орун
  • 2010-жылы (Германия, Мюнхен) немис тили боюнча эл аралык олимпиадасында III орун
  • 2012-жылы Москвада өткөрүлгөн “ИнтеллекТ” эл аралык олимпиадасында Коло медаль, Тиленбаева К.
  • 2014-жылы ЮНЕСКО нун программасы боюнча “Модерн Триз” эл аралык олимпиадада (Германия, Берлин) III орун;
  • Акыркы 3 жылдын ичинде ОРТ боюнча 80-83% 150 балдан жогору, 202 балга чейин алып жогорку окуу жайларга өтүп кетиши;
  • Чет элдик конкурс аркылуу 35 окуучу (ФЛЕКС программасы) АКШда окушкан;
  • 30 окуучу Германиядан (ПАШ программасы) билим алып келишти;
  • 2016-жылы Москвада өткөрүлгөн “ИнтеллекТ” эл аралык олимпиадасында окуучулар 5 коло медалына ээ болушту;

 

Комментарии запрещены.